الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

307

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

سوره‌هاى حواميم و « حم عسق » : [ م / 275 ] ابن بابويه به سند خود ، از سفيان ثورى از امام صادق عليه السلام روايت كرده : « « حم » به معناى حميد و مجيد است و « حم عسق » به معناى حليم ، مثيب « 1 » ، عالم ، سميع ، قادر و قوى مىباشد . » « 2 » [ م / 276 ] ابن مردويه از ابو امامه روايت كرده : « « حم » يكى از نام‌هاى خداى تعالى است . » « 3 » [ م / 277 ] ابو يعلى و ابن عساكر از ابو معاويه روايت كرده‌اند كه عمر بن خطاب بر منبر رفت و پرسيد : « آيا هيچ يك از شما شنيده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم « حم عسق » را بخواند ؟ » ابن عباس گفت : « حم ، يكى ا زنام‌هاى خداست . عين ؛ يعنى " عاين المذكور عذاب يوم بدر " ( افراد ياد شده عذاب روز بدر را لمس كردند ) . سين ؛ يعنى « وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ » « 4 » و قاف . . . » در اين جا ، ابن عباس ساكت شد و ابوذر به پا خاست و اين چنين ، سخن او را تكميل كرد : « قاف ؛ يعنى " قارعة من‌السماء تصيب الناس " ( عذاب كوبنده‌اى از آسمان كه به مردم مىرسد ) . » « 5 » * * * « ق » در آغاز سورهء « ق » آمده است . [ م / 278 ] ابن جرير و ابن منذر از ابن عباس ، دربارهء « ق » چنين روايت كرده‌اند : « يكى از نام‌هاى خداى تعالى است . » « 6 » [ م / 279 ] از قتاده نقل شده : « [ « ق » ] يكى از نام‌هاى قرآن است . » « 7 » [ م / 280 ] نيز ابن ابى حاتم از ابن عباس اين گونه روايت كرده است : « خداى تعالى در وراى اين زمين ، دريايى پهناور آفريد ، آن گاه از وراى آن ، كوهى را خلق كرد

--> ( 1 ) . [ مثيب : پاداش دهنده . ] ( 2 ) . المعانى ، ص 22 . ( 3 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 270 . ( 4 ) . شعراء ( 26 ) 227 : « كسانى كه ستم كرده‌اند ، به زودى خواهند دانست بازگشتشان به كجاست . » ( 5 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 336 ؛ ابن عساكر ، ج 34 ، ص 15 و 16 . ( 6 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 589 ؛ طبرى ، ج 13 ، ص 189 . ( 7 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 589 .